Τι είναι η Mercosur που υπέγραψε η ΕΕ μετά από 25 χρόνια – Γιατί αντιδρούν οι αγρότες

Μετά από δύο δεκαετίες διαπραγματεύσεων, η ζώνη ελεύθερου εμπορίου μεταξύ ΕΕ και χωρών Λατινικής Αμερικής, η μεγαλύτερη αντίστοιχη συμφωνία στον κόσμο καθώς αφορά 700 εκ. πολίτες, εγκρίθηκε από τα κράτη μέλη του ευρωπαϊκού μπλοκ. Ωστόσο ο διχασμός και οι αντιδράσεις στο εσωτερικό της ΕΕ παραμένουν, καθώς πολλοί – και κυρίως οι αγρότες – βλέπουν τρομακτικές συνέπειες από την εφαρμογή της περίφημης συμφωνίας Mercosur.

Τι προβλέπει η εμπορική συμφωνία EE – Μercosur

Η Συμφωνία Σύνδεσης ΕΕ–Mercosur είναι μια εκτεταμένη εμπορική συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του νοτιοαμερικανικού εμπορικού μπλοκ Mercosur, τα ιδρυτικά μέλη του οποίου είναι η Αργεντινή, η Βραζιλία, η Παραγουάη και η Ουρουγουάη. Ύστερα από 25 χρόνια συνομιλιών – και παλινωδιών – η τελική εκδοχή της συμφωνίας επετεύχθη τον Δεκέμβριο του 2024. Η εφαρμογή της συμφωνίας δημιουργεί μια ζώνη ελεύθερου εμπορίου που θα καλύπτει σχεδόν το 25% του παγκόσμιου ΑΕΠ, καθιστώντας την τη μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία που έχει συνάψει ποτέ η ΕΕ, αλλά και τη μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία στον κόσμο.


Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που προώθησε με θέρμη τη συμφωνία, υποστηρίζει πως θα ενισχύσει σημαντικά το εμπόριο και την ανάπτυξη της ΕΕ, σε μια περίοδο αστάθειας και αυξανόμενου προστατευτισμού, με τον νέο παγκόσμιο πόλεμο δασμών που κήρυξε ο Ντόναλντ Τραμπ.

Βασικός στόχος της συμφωνίας είναι ο περιορισμός των δασμών και άλλων εμποδίων στο εμπόριο και τις επενδύσεις μεταξύ των δύο μπλοκ, της ΕΕ και της Mercosur, της νοτιοαμερικανικής εμπορικής ένωσης, τα πλήρη μέλη της οποίας είναι η Αργεντινή, η Βολιβία, η Βραζιλία, η Παραγουάη και η Ουρουγουάη. Η Βενεζουέλα – αν και πλήρες μέλος – έχει τεθεί σε αναστολή από την 1η Δεκεμβρίου 2016. Η Χιλή, η Κολομβία, ο Ισημερινός, η Γουιάνα , ο Παναμάς, το Περού και το Σουρινάμ είναι συνδεδεμένες χώρες.

Βάσει της συμφωνίας, η Mercosur θα καταργήσει σταδιακά τους εισαγωγικούς δασμούς στο 91% των προϊόντων της ΕΕ, ενώ η ΕΕ θα καταργήσει τους δασμούς στο 92% των εισαγωγών από τη Mercosur.

Για την ΕΕ, οι βασικοί ωφελημένοι θα είναι οι εξαγωγείς αυτοκινήτων, μηχανημάτων, χημικών, φαρμάκων, κρασιών και αλκοολούχων ποτών, με τις εξαγωγές της ΕΕ προς τη Mercosur να εκτιμάται ότι θα αυξηθούν έως και 39%, αξίας περίπου 49 δισ. ευρώ για την ευρωπαϊκή οικονομία. Για τις χώρες της Mercosur, τα κύρια οφέλη είναι η αυξημένη πρόσβαση στις αγορές της ΕΕ για αγροτικά προϊόντα, όπως το βοδινό κρέας, τα πουλερικά, η ζάχαρη, το ρύζι, το μέλι και η αιθανόλη.



Γιατί αντιδρούν οι αγρότες

Για ορισμένα προϊόντα, όπως τα τρόφιμα και τα αγροτικά αγαθά, θα εφαρμοστεί πλήρως ελεύθερο εμπόριο. Σε άλλα προϊόντα προβλέπονται ποσοστώσεις με χαμηλότερους δασμούς, τα αποκαλούμενα «tariff-rate quotas – TRQ». Ένα από τα βασικότερα ζητήματα είναι το βοδινό κρέας, καθώς, βάσει των ποσοστών που προβλέπονται, επιτρέπεται η είσοδος σημαντικής ποσότητας φθηνότερου νοτιοαμερικανικού βοδινού στην ΕΕ. Η συμφωνία θα επιτρέψει στις χώρες της Mercosur να εξάγουν 99.000 τόνους βοδινού κρέατος στην ΕΕ με μειωμένο δασμό 7,5%, σε σύγκριση με τους κανονικούς δασμούς που κυμαίνονται γύρω στο 40–45%.

Τα παραπάνω είναι και οι βασικοί λόγοι αντίδρασης των αγροτών και ιδιαίτερα των κτηνοτρόφων, με τις Γαλλία, Πολωνία, Ουγγαρία, Ιρλανδία και Αυστρία να απορρίπτουν και επίσημα τη συμφωνία. Οι αγρότες τονίζουν ότι η συμφωνία θα πιέσει προς τα κάτω τις τιμές του βοδινού και θα δημιουργήσει αθέμιτο ανταγωνισμό, καθώς οι παραγωγοί της Mercosur λειτουργούν με πιο χαλαρούς κανόνες σε θέματα περιβάλλοντος, καλής διαβίωσης των ζώων και ασφάλειας τροφίμων. Επίσης, υποστηρίζουν ότι η συμφωνία ευνοεί μεγάλους νοτιοαμερικανικούς εξαγωγείς, υπονομεύοντας μικρότερες ευρωπαϊκές εκμεταλλεύσεις.